جهت رفاه حال مراجعین محترم ساعت کار آزمایشگاه رازی از ساعت 7 به 6:30 صبح تغییر یافت        تقدیر از مسئول فنی آزمایشگاه جناب آقای دکتر مصباح به عنوان پزشک منتخب از طرف جمعیت داوطلبان هلال احمر        مراجعین محترم به اطلاع می رساند شماره تلفن آزمایشگاه از 3224647-0131 به 33324647-013 تغییر یافت.        امروز : ۱۳۹۶ جمعه ۲۷ مرداد
گزیده مقالات مرداد93
تشخیص دیابت حاملگی

تشخیص دیابت حاملگی ؛ روش یک مرحله ای یا دو مرحله ای ؟

دیابت حاملگی(GDM  یا Gestationaldiabetes mellitus ) یکی از عوارض شایع بارداری است که بصورت زیر تعریف می شود ؛

 « هر میزان اختلال تحمل گلوکز که در زمان بارداری شروع شود و یا برای اولین بار در زمان بارداری تشخیص داده شود »  تخمین زده می شود که حدود 7-6% زنان باردار به دیابت ملیتوس مبتلا می شوند .


عوارض مادری GDM  عبارت است از فشارخون حاملگی ،  پره اکلامپسی ، و مهم تر از همه افزایش  ریسک ابتلا به دیابت در ادامه ی زندگی .

عوارض جنینی GDM  عبارتست از افزایش ریسک ماکروزومی ،هایپوگلیسمی نوزادی ، هایپربیلی روبینمی ،  دیستوشی شانه ای و ترومای هنگام زایمان.

باتوجه به عوارض گفته شده اهمیت تشخیص زودرس و درمان GDM  آشکار می گردد .   امّاتشخیص GDM  چگونه است ؟


       1-روش2 مرحله ای :

دراین روش همه ی خانم های باردار باید در هفته ی 28-24 حاملگی از نظر GDM  غربالگری شوند .

در خانم های دارای ریسک فاکتور ( سابقه قبلی از GDM  ، مورد شناخته شده اختلال تحمل گلوکز ،     افراد چاق با BMIبیشتر از 30 ) غربالگری زودرس و معمولاً در اولین ویزیت پس از بارداری انجام میشود . در صورت عدم تشخیص GDM   ، غربالگری مجدداً در 28-24  هفته تکرار می گردد


روش انجام غربالگری در 2 مرحله و به صورت زیر است ؛

مرحله ی اول :

تست چالش گلوکز ( GCTیا Glucose Challenge test  )

50گرم گلوکز خوراکی به زن باردار داده شده یکساعت بعد گلوکز خون وریدی اندازه گیری می گردد .  (در این روش نیازی به ناشتایی واندازه گیری گلوکز خون ناشتا نیست ) . چنانچه گلوکز خون کمتر از 140 mg/dl   باشد طبیعی تلقی شده و نیاز به کار بیشتر وجودندارد ولی اگر گلوکز خون بیش از 140 mg/dl  باشد مرحله ی دوم انجام می شود .

مرحله ی دوم :

تست تحمل گلوکز خوراکی با 100 گرم گلوکز ( OGTT )

دراین روش بیمار حداقل 8 ساعت در طول شب ناشتا می ماند . سپس ابتدا نمونه گیری جهت قند خون ناشتا     صورت گرفته متعاقب آن 100 گرم گلوکز خوراکیبصورت محلول در آب به بیمار داده می شود و سپس 3 بار خونگیری در ساعت های اول ،دوم و سوم بعد از خوردن محلول گلوکز انجام می گردد .

بیمارباید در طول انجام آزمایش از فعالیت بدنی شدید ، نوشیدن چای یا قهوه ، خوردن موادغذایی   و کشیدن سیگار خودداری نماید .

حدمورد انتظار برای قند خون به قرار زیر است ؛


 

Fasting                   < 95 mg/dl

Onehour               < 180 mg/dl

Twohours              < 155 mg/dl

Threehours             < 140 mg/dl


درصورتیکه 2 تا از نتایج بیمار بیش از اعداد فوق باشد تشخیص دیابت حاملگی ( GDM ) گذاشته می شود .

 

 

1-   روش یک مرحله ای :

دراین روش تست چالش گلوکز GCT  حذف شده است .

بیماران در هفته ی 28-24 حاملگی تست تحمل گلوکز خوراکی 2 ساعته با 75 گرم گلوکز انجام می دهند.  مقادیرقابل قبول قند به قرار زیر است ؛

Fasting       < 92 mg/dl

One hour     < 180 mg/dl

Two hours      < 153 mg/dl


درصورتی که یکی از نتایج بیمار بیش از اعداد فوق باشند تشخیص GDM  گذاشته می شود .

ملاحظات بیمار قبل و در حین انجام آزمایش مانند تست 3 ساعته است .

درروش یک مرحله ای توصیه می گردد که برای همه ی بیماران در اولین ویزیت پس ازبارداری FBS   چک شود و با نتیجه ی FBS   بصورت زیر برخورد گردد ؛


  FBS  => 126 mg/dl  (در 2 نوبت)                دیابت آشکار (  (Overt diabetes 

          92<=      FBS      <126 mg/dl      دیابت حاملگی ( GDM )

          FBS <92 mg/dl     انجام تست غربالگری یک مرحله ای در هفته 28-24 حاملگی .


حال سوال این است که کدام روش ارجح است ؟

ازسال 1973 که تست چالش گلوکز ( GCT ) برای اولین بارپیشنهاد شد تا به امروز روش دو مرحله ای   بصورت وسیع مورد استفاده قرار گرفته است این روش مورد تأئید انجمن زنان و زایمان آمریکا( ACOG )    بوده انستیتوی ملی سلامت آمریکا ( NIH ) نیز در سال 2013 این روش را تأئید نموده است .

روش یک مرحله ای در سال 2010 توسط کارگروه مطالعات بارداری انجمن بین المللی دیابت (  IADPSG) پیشنهاد شد    و متعاقب آن توسط سازمان بهداشتجهانی ( WHO ) و انجمن دیابت آمریکا ( ADA ) مورد حمایت قرار گرفت.

انجمن زنان و زایمان آمریکا ( ACOG ) و انستیتوی ملی سلامتآمریکا ( NIH ) به این دلیل از پذیرفتن روش یک مرحله ای سر باز زده اند که روشیک مرحله ای درصد زیادی از مادران باردار را در دسته GDM قرار می دهد بطوری کهدر آمریکا حدود 18% مادران با استفاده از این روش مبتلا به GDM خواهند بود . از طرفی هنوز مطالعه کار آزمایی بالینی ( RCT ) با در نظر گرفتن تداخلات درمانی انجام نشده که نشان دهد   درافرادی که با روش یک مرحله ای مبتلا به GDM  تشخیص داده می شوند بهبود چشمگیری ( Significant ) در وضعیت مادر یانوزاد به دنبال درمان ایجاد می شود . حال آنکه هزینه ی بالایی به نظام سلامت تحمیل می کند .

 شاید بدلیل همین ملاحظاتبود که انجمن دیابت آمریکا در سال 2014 در یک تغییر رویه آشکار هر کدام  از دو روش یک مرحله ای یا دو مرحله ای را بهعنوان روش غربالگری GDM  قبول نمود .

دکترریچاردگرانت رئیس کمیته تخصصی ADA ( Professionalpractice committee ) می گوید ؛

« مانهایتاً به این نتیجه رسیدیم که قضاوت در مورد اینکه کدام پانل درست تر است وظیفهما نیست .    در حالحاضر نیاز به مطالعات بیشتری است تا تعیین شود که کدام روش ارجح است »

درکشور ما چه رویکردی وجود دارد ؟

 از سال ها پیش روش دو مرحله ای در ایران نیزانجام می شده است . پس از پیشنهاد روش یک مرحله ای ، در ابتدای سال 1393 معاونتبهداشتی دانشگاه علوم پزشکی گیلان ، روش یک مرحله ای را   ( احتمالاً به دلیل حمایت سازمان بهداشت جهانی ازاین روش ) بصورت دستورالعملی ابلاغ نمود .

در بین همکاران متخصص زنان و غدد نیز هر دو روش کم و بیش استفاده می گردد ( والبته بیشتر روش دو مرحله ای )     با توجه به مطالبپیش گفته بنظر می رسد که هنوز نتوان با قاطعیت در مورد ارجحیت یکی از این رو روش اظهار نظر نمود     

وباید منتظر نتایج مطالعات بعدی در این زمینه ماند . در کشور خودمان نیز که آرزوی مرکزی که با تکیه به مطالعات علمی و بومی راهنمای ( Guideline ) مناسب ارائه نمایدبسیار دور از ذهن و بلکه محال بنظر می آید .

بنظراینجانب با توجه به این موضوع که روش یک مرحله ای برچسب GDM  را به تعداد بسیار زیادتری  از مادران باردار می زند و این خود علاوه بر صرف هزینه های بیشتر منجر به ایجاد استرس در مادر و خانواده می گردد   و نیز با عنایت به این که هنوز مدارک علمی درمورد بهتر بودن این روش از سوی  مجامع علمی و معتبر دنیا ارائه نشده است کماکان استفاده از روش دو مرحله ای مناسب تر به نظرمی رسد .

درپایان نگارنده از هرگونه بحث و ارائه نظر توسط همکاران گرامی که در این زمینه  صاحب تخصص و تجربه هستند استقبال می نماید .


 

References:

1)   Clinicalmanagement guidelines for obstetrician – Gynecologists, practice bulletin No.137, August 2013

2)   Internationalassociation of diabetes & pregnancy study groups recommendation on thediagnosis & classification of hyperglycemia in pregnancy, diabetes care,  volume 33, No. 3 , March 2010

3)   WWW.medscape.com

        


 


فایل ضمیمه : تشخیص دیابت حاملگی.pdf
دریافت فایل
حجم فایل: 0 KB
center for disease control and prevention
سازمان جهاني بهداشت
انجمن آسيب شناسي ايران
نام :  
آدرس ایمیل:  
نظر شما در مورد وب سايت آزمايشگاه رازي چيست؟



© 2009 copyright all right reservd
Powered by : Mahyanet.com